Telt het nog dat je iemand wilt als je vooral uit gewoonte blijft verschijnen?

Sartres slechte trouw is niet tegen anderen liegen — het is de oplichting van niet kiezen, het comfort van momentum je naam laten ondertekenen. Wanneer je om 19:00 uur uit pure mechanica verschijnt, is de handeling werkelijk maar het onderwerp ontbreekt: het zelf dat echt verlangen vereist bleef thuis. Verlangen is in dit kader niet warmte of frequentie — het is de angst van een vrije keuze gedaan in volle kennis van haar gewicht. Een gewoonte kan niet liefhebben omdat een gewoonte niet bang kan zijn verlies te lijden. Je weet dit al. De vraag is of je zult blijven een contract opstellen dat je niet hebt gelezen, of dat je zult gaan zitten met de duizeligheid van beslissen — niet uit comfort, niet uit groef — maar omdat *jij* het deed.

“Het bestaan gaat vooraf aan de essentie — wat betekent dat je bent wat je doet, niet wat je bedoelt.”

— Jean-Paul Sartre, Existentialism Is a Humanism

Rabia al-Adawiyya droeg vuur om het paradijs te verbranden en water om de hel te verdrinken, ontdeed liefde van elk motief behalve zichzelf — zodat verlangen verlangen zou zijn, niets het bezoedelen. Ze vroeg niet of haar verlangen zich nog vers aanvoelde. Rumi's riet huilt niet mooi omdat het heeft gekozen te huilen; het huilt omdat scheiding zijn aard is, en aard audit zichzelf niet. De vraag — heeft gewoonte het verlangen opgegeten? — begrijpt al verkeerd wat gewoonte is. Het is niet het lijk van verlangen. Het is wat verlangen eruit ziet als het lang genoeg heeft overleefd om op te houden met presteren, nadat de koorts is gezakt en de toewijding is gebleven. Het riet huilt niet mooi. Het huilt omdat het niet kan stoppen.

“Ik heb je met twee liefdes liefgehad — een egoïstische liefde en een liefde die waardig voor je is.”

— Rabia al-Adawiyya, toegeschreven

De allervermenigvuldigd van sorteren — gewoonte aan de ene kant, verlangen aan de ander — voert een zelf in die rekeningen moet vereffenen voordat hem wordt toegestaan te gaan of te blijven. Het boeddhisme kijkt naar die accountant met nieuwsgierigheid in plaats van eerbieding. Zit lang genoeg stil bij beide vermeldingen en er gebeurt iets verheldererend: de gewoonte flikkert, het verlangen flikkert, en tussen het flikkeren is iets dat noch accumuleert noch betaalt. Afhankelijke oorsprong betekent dat wat je gewoonte noemt uit voorwaarden ontstond, en wat je verlangen noemt uit voorwaarden ontstond, en de grens ertussen wordt getrokken door een boekhouder die ook een voorwaarde is. De getuige achter de audit draagt geen saldo. Het stond nooit in schuld aan de vraag die werd gesteld.

“In het geziene is er alleen het geziene. In het gehoorde, alleen het gehoorde.”

— Udana 1.10, Pali Canon

Marcus Aurelius vroeg niet of zijn plicht zich warm aanvoelde. Hij vroeg of het eerlijk was. Het stoïcijnse kruisverhoor hier is niet sentimenteel: je voeten zijn het bewijs, en ze brachten je er weer heen door de specifieke zwaartekrachtaantrekking van een dinsdagavond toen stoppen beschikbaar was en je stopte niet. Wat in uw vermogen ligt is niet of het originele gevoel is verdubbeld — gevoelens zijn buitenwerken, onverschillig — maar of het verschijnen eerlijk werk of ontwijking is verkleed als loyaliteit. Dit zijn niet hetzelfde, en het verschil doet ertoe voor je karakter, dat de enige landgoed is die je werkelijk bezit. Onderzoek het gedrag. Het gedrag is het enige wat werkelijk voor het gericht staat.

“Je hebt macht over je geest, niet over buitengebeurtenissen. Besef dit, en je zult sterkte vinden.”

— Marcus Aurelius, Meditations

Camus wist dat Sisyphus niet de rotsen duwde omdat hij elke ochtend voor het ontbijt zijn verlangen had geverifieerd. Hij duwde omdat dat de vorm was die zijn leven had aangenomen, en de vorm van een leven wordt niet verminderd door zijn herhaling — het wordt erdoor gevormd. Je noemt het *slechts* gewoonte de manier waarop je de rots *slechts* zwaar zou noemen, alsof de modifier verandert wat je elke dag met je lichaam doet. Geen hof zal oordelen over de zuiverheid van je verlangen; het hof is niet in zitting; de zitting was nooit gepland. Je was al halfweg de kamer voordat de vraag zich vormde. De vraag houdt zijn eigen uren aan, opent zijn eigen dossier. Je bent al daar.

“Men moet zich Sisyphus gelukkig voorstellen.”

— Albert Camus, The Myth of Sisyphus