Is het behouden van hetzelfde gewicht gedurende twintig jaar een prestatie, of het bewijs dat je bent gestopt met iets proberen?

Het Tao Te Ching keert keer op keer terug naar een contra-intuïtieve fysica: het lege centrum van het wiel is wat het wiel bruikbaar maakt; de vallei blijft laag en vult zich daarom; het ongehouwen blok weigert de beitel en bevat daarom elke mogelijke vorm. Te vragen of twintig jaar van hetzelfde gewicht prestatie of stagnatie vertegenwoordigt is het verwisselen van woelen met beweging. Het Tao beloont niet de man die het hardst door de woestijn rent — het beloont degene die weet waar het water is en wanneer stilte te houden. Stilheid en overgave voelen van buiten af identiek aan. Die verwarring is precies waarom deze vraag om twee uur 's nachts aankomt, drukkend op het breusbeen, eisend om een antwoord dat de daglijkse uren weigeren te geven.

“Heb je het geduld om te wachten tot je modder zich heeft bezet en het water helder is?”

— Tao Te Ching, Hoofdstuk 15 (Stephen Mitchell vertaling)

Marcus Aurelius hield een streng register van wat hem toebehoorde en wat niet, en het getal dat een machine elke ochtend teruggeeft behoort aan geen van beide partijen in dit gesprek toe. Wat je toebehoort: wat je tilte, wat je weigerde, of je voor dageraad opstond, of de bord voor je de oordeel weerspiegelde van iemand die zijn eigen leven serieus neemt. Als die dagelijkse daden gedisciplineerd en vrij en waardig waren voor een rationeel wezen, dan zijn twintig jaar van vasthouden twintig jaar van het bestrijden van onzichtbare entropie — wat de enige strijd is. Maar de Stoïcijnse traditie koestert geen sentimentaliteit over zelfbedrog. Als je eenvoudig stopte met meer willen en noemde de onverschilligheid vrede, bezit je al het oordeel. Je vraagt me het af te leveren zodat je dat niet hoeft.

“Je hebt macht over je geest, niet over buitenomstandigheden. Besef dit, en je zult sterkte vinden.”

— Marcus Aurelius, Meditaties, Boek 6

Camus vroeg zich niet af of Sisyfus vooruitgang boekte. Hij vroeg of Sisyfus aanwezig was voor het duwen. De weegschaal geeft hetzelfde getal terug als twintig jaar geleden — niet als oordeel, niet als beloning, alleen als gegevens die een machine met volledige onverschilligheid voor je decennia van ontbijten en onderhandelingen en vroege ochtenden produceert. En toch stapte je er weer op. Die daad — die dagelijkse, ongetuigde, onbeloonde terugkeer naar de steen — is geen onderhoud. Het is opstand tegen de verwachting van het universum dat betekenis van buiten de inspanning moet komen. De absurde held heeft niet nodig dat de rotsblok de top bereikt. Hij heeft alleen nodig het duwen toe te eigenen. De rots weegt precies wat hij gisteren woog. Je weet al wat dat betekent.

“Men moet zich Sisyfus gelukkig voorstellen.”

— Albert Camus, De Mythe van Sisyfus

Diogenes bezat niet genoeg om te stagneren. Hij sliep in een ton, en toen de ton verrot raakte vond hij een beter gat, niet omdat hij optimaliseerde maar omdat hij weigerde de container met het leven erin te verwarren. De cynische vraag is niet of het getal standhield — het is of je werkelijk in het lichaam dat het hield leefde, of het slechts van op een voorzichtige afstand onderhield, zoals een huisbaas een onroerend goed bewaart die hij nooit bezoekt. Twee decennia stabiel vlees is niet inherent deugd. De honden-filosoof reserveerde zijn scherpste verachting niet voor mensen die niet verbeterden, maar voor mensen die hun comfort door nobeler namen noemden — die hun lamp op de middag begraven en de duisternis als rust prijzen. Het lichaam weet welke het is. Jij ook.

“Het is het voorrecht van de goden om niets te willen, en van goddelijke mensen om weinig te willen.”

— Diogenes van Sinope, opgetekend door Diogenes Laërtius, Levens van Eminente Filosofen

De Mandukya Upanishad onderhandelt niet met de termen van de vraag — het ontmantelt de vraagsteller. Vind degene in jezelf die dit een prestatie noemt. Vind degene die het falen noemt. Kijk er rechtstreeks naar. Wat vind je? Bewustzijn — zuiver, ongewogen, zonder geschiedenis. De weegschaal meet een lichaam. Vedanta's aandrang is niet dat het lichaam niet uitmaakt, maar dat jij niet het lichaam bent, wat betekent dat twintig jaar van welk getal dan ook twintig jaar van wat precies is, van wie toebehorend? Het Atman heeft geen ponden. De getuige heeft geen voor en na. Laat niet het gewicht vallen maar degene die het weegt, en wat overblijft is niet vrede als troostprijs — het is de grond die altijd al onder het argument lag.

“Je bent niet het lichaam, noch is het lichaam van jou; je bent niet de geest. Je bent zuiver bewustzijn.”

— Ashtavakra Gita, 1.3