Waarom raakte de aardbeving hun school en niet de onze, en wat moet ik zeggen als zij vraagt of wij volgende zijn?

De aardbeving koos niet — en dat feit, degene die je wakker houdt om 3 uur 's ochtends met de ventilator aan en haar vraag nog in het donker, is het geheel van de kosmologie die je ter beschikking staat. Geen gerechtigheid is geraadpleegd. Geen register is gecontroleerd. De grond bewoog omdat de grond beweegt, wat betekent dat er geen verklaring van buiten deze kamer aankomt, en je wacht niet op een. Wat existentialisme eist is dat de onverschilligheid je niet leeg achterlaat. Het laat je verantwoordelijk — voor de woorden die je haar geeft, in deze kamer, zonder script, nu. Zeg haar dat je niet weet of wij volgende zijn. Meen het volledig. Blijf dan. Het blijven is geen troostprijs voor het ontbrekende antwoord. Het is het antwoord.

“Bestaan gaat vooraf aan essentie.”

— Jean-Paul Sartre, Existentialisme is een humanisme

De aardbeving had geen doel, droeg geen boodschap, raadpleegde geen lijst van verdienstvollen. Het bewoog omdat steen beweegt. Dat is het geheel van de verklaring, wat wil zeggen dat er geen is, en dit is geen probleem met een oplossing die ergens wacht te worden gevonden — het is de permanente toestand waarin je beide, nu, staat. Het ondraaglijke deel is niet de willekeur. Het is dat je blijft sanwiches maken daarbinnen. Dat doe je. Zij doet het. Dit is geen nederlaag; Camus noemde het opstand — de beslissing om volledig te leven tegen een stilte die nooit antwoord zal geven. Verpak de vraag niet in sieraden. Zeg haar dat de grond hier ook kan schudden. Geef haar dan iets echts om vast te houden, iets met gewicht, iets dat bij vandaag hoort.

“De strijd zelf naar de hoogte is genoeg om het hart van een man te vervullen.”

— Albert Camus, De mythe van Sisyphus

Hou haar hand vast — die specifieke hand, degene die je kent — en vertel haar de waarheid: je weet het niet, en niemand op deze aarde weet het, en dat is niet het angstaanjagende ding dat zij denkt dat het is. De islam belooft niet dat de gelovige zal begrijpen hoe de ingestorte muren zijn verdeeld; het belooft dat elke muur, staand en ingestort, rust in een kennis zo volledig dat jouw kleinheid daarbinnen eigenlijk een vorm van bescherming is. Tawakkul — vertrouwen in God — is niet de afwezigheid van angst. De Profeet, vrede zij op hem, beschreef het als de beslissing om je angst aan zijn Bron terug te geven in plaats van die alleen in je borst te dragen. Ze vraagt niet echt naar breuklijnen. Ze vraagt of liefde kan overleven zonder te weten. Zeg haar ja. Meen het woord.

“Bind je kameel vast, vertrouw dan op God.”

— Hadith, Sunan al-Tirmidhi

De bepaalde invalshoek van middaglicht door het raam, het gewicht in je borst dat voor de woorden al arriveerde — niets hiervan staat los van wat zij vraagt. Vedanta plaatst het zelf niet in de ene school of de andere, in het gebouw dat stond of degene die viel. Bewustzijn is wat beide scholen ziet, beide stiltes, beide vragen. De grond schudde daar en niet hier, en degene die dat feit ziet — de getuige achter de angst — is niet onderhevig aan geografie. Dit klinkt als abstractie tot je het voelt in een kamer: het deel van jou dat steady genoeg is om met haar aanwezig te zijn is niet het bange deel. Zeg haar dat je het niet weet. Laat haar zien dat je niet-weten kunt vasthouden zonder op te lossen. Dat is de leering, en die vereist geen verklaring.

“Het Zelf wordt nooit geboren noch sterft het op enig moment.”

— Bhagavad Gita 2.20

Epicurus leerde dat de dood niets voor ons is — maar wat hij eigenlijk zei is dat vandaag iets voor ons is, wat een ander en meer nuttig standpunt is voor deze gang, deze rugzak, dit gezicht. Ze vraagt niet naar tektonische platen. Ze vraagt of zij haar lunch mag eten zonder dread die tegenover haar zit, of verlichting een verraad is van de kinderen wiens school viel. Zeg haar dat het niet is. Zeg haar dat het gebouw staat, het brood echt is, jullie beiden hier zijn, en dat oké zijn nu geen diefstal is van iemand die niet is. De goederen die de goede Epicurus eigenlijk beschreef waren geen verdoving of vermijding — het was het vermogen om wat vandaag echt aanbiedt te ontvangen zonder het te vergiftigen met het oneindige gewicht van wat het ooit zou kunnen afnemen.

“Bedrf niet wat je hebt door te verlangen naar wat je niet hebt.”

— Epicurus, fragmenten, zoals geciteerd in Plutarchus