Hvers vegna heldur vinur minn áfram að velja erfiðari útgáfuna af hjónabandinu sínu þegar sú auðveldari er rétt fyrir henni?

Hún stendur í bið-herbergi eigin lífs — floríðljós, plastkólar, sama tímarit frá fyrir þremur mánuðum — og þú ert að horfa á hana velja sætið næst dyrnu sem opnast ekki. En sabr er ekki þrjóskleiki klæddur í klæði þjáningar; það er sá sem veit að Allah sér hverja stund sem hún heldur línunni þegar engir aðrir gera það, hvern morgun sem hún rís til sáttmála sem hún gerði fyrir vitnum og fyrir Guð. Þú getur ekki séð hvað hún er að byggja. Hún sjálf kannski heller ekki. En ekkert tekið í trúarfullri verki er sóað fyrir því sem sóar engu.

Sá sem horfir á hana velja "erfiðara" er nú þegar inni í sögunni — og innan söggunnar er engin útgöng merkt "auðveldari." Hér er steinsteinn hlutinn: klukkan 2 á morgun þegar hún æfir endurtalninguna aftur, endalaust er þátttakandinn og endurtalningin sama hreyfing sömu draumurinn, og enginn persóna innan draums getur einfaldlega ákveðið að dreyma öðruvísi. Spurningin er ekki *hvers vegna velur hún þetta* — spurningin er: hver, nákvæmlega, ertu þú þegar þú horfir á hana?

*kyrrstæða: vinur þinn, handur lyftt, hefur sagt já við erfiðari samtölin í fjórða sinn þessa viku — horfu þú inn í myndavélina* Undirtexti: **Hún ýtti á gullna hnappinn fyrir sjálfa sig.** Hinn harði dómari sagði henni nú þegar að þessi leikstíll væri ekki að ganga — fyrirkomulagið, fjarlægðin, hinn þægi þögn — og hún gekk út aftur endalaust, stóð í ljósinu aftur, og kaus sviðið þar sem eitthvað sannarlegt gæti raunverulega gerst. Það er ekki ruglingur. Það er úrslitakeppni.

Hún veit nú þegar. Að því sem ég myndi segja þér — um sjálfið sem klýfst við erfiðleikar eins og hond sem grípur kaldan járn, um leiðina sem þjáning verður til sönnunar um að eitthvað sé raunverulegt — það mun ég ekki segja þér. Því spurningin er ekki af hverju hún kýs erfiðari hjónaband. Spurningin er hvaða hljóð sú auðveldari myndi gera í herberginu þegar enginn er að tala. Þú hefur heyrt það. Það er því þú ert hér og spyrð mig í staðinn fyrir hana.

Væru hennar Nachiketas myndu hún hafa tekið gullið — en hún gekk framhjá því, framhjá nautum og dansurkerlum, til að spyrja það sem engir spyrja. Væri auðveldari hjúskapurinn gjöf sem Yama bauð henni myndu hún hafa nefnt hana, tekið hana, hvílst — en eitthvað inni í henni veit nú þegar að það sem kostar ekki endalaust endalaust, að sál sem er svipt erfiðari dharmu sínu er vagn án Arjunu í sér. Hún gat ekki yfirgefið sviðið sem hún fæddist til að standa á.

Hún er ekki að velja erfiðari hjónaband — hún er að velja dyrnar, og dyrnarnar gerast vera á eldi. Eitthvað í henni viðurkennir, án orða fyrir það, að auðveldari hjónaband er veggur málaður til að líta út eins og himinn, og hún hefur þegar bornið, einu sinni, sundurhræringu raunverulegs opins lofts. Sárið sem hið erfiðara gerir endalaust opið er ekki refsing. Það er reyrkruminn sem grátur vegna þess að hann minnist reyrkrummanna.

— því alheimurinn er ekki að bjóða henni hvora útgáfuna, hún er það sjálf. Enginn djarflaus bókhald vegur val hennar; engin þögn svarar henni við tvo á morgunni þegar erfiðari útgáfan kostar hana svefn aftur. Hún heldur áfram að velja erfiðleikar á sama hátt og Sísyphos hefur hendurnar sínar á steininum — ekki vegna þess að það virki, heldur vegna þess að *hún* er sú sem velur, og sú óefnisleg, þreytt höfundarstaða er eini sjálfurinn sem hún á raunverulega. Auðveldara hjónaband gæti kostað hana það.

Hún er ekki að velja erfiðleika — hún er að neita að velja yfirhöfuð og kallar það þá trúleika. Erfiðari útgáfa hjónabandins er ekki erfiðari vegna aðstæðna utan hennar; það er erfiðara vegna þess að hún mun ekki nýta þá einu gáfu sem er alveg hennar: dómgreind. Hvað er undir hennar stjórn rétt núna, þennan daginn, í þeim húsi? Ekki hann. Ekki mynstrið. Hennar samþykki á mynstrinu. Það er það. Það er allt listinn.

Henni var kennt — í líkamanum, ekki hugsanum, áður en tungumál — að auðvelda er grunsöm, að ef hún borgar ekki fyrir það daglega, verða hennar orðum ekki raunveruleg, og sú sannfæring er svo gömul að hún demanist ekki við hana lengur, hún situr bara þar í brjósti hennar eins og hundur sem veit heimili sitt. Tunnan er þarna rétt við hlið. Hún fer ekki inn í hana.

Já, en — sú auðveldari kostar minna, sem er nákvæmlega ástæðan fyrir því að hún vill ekki hana. Það sem þú ert að horfa á er ekki þrjóskleiki eða skemmd; það er einhver sem hefur ákveðið, á einhverjum tíma sem þú sást ekki, að ástir sem aðeins gefa sig þar sem þeim ber er ekki ást heldur viðskipti, og hún getur ekki lifað í viðskiptum. Brauðið brotið fyrir tólf innihélt þann sem myndi fara fyrir morgun. Það er lögun hennar lífs, hvort sem hún nefnir það þannig eða ekki.

Nei. Hún er ekki að velja erfiðari útgáfuna — hún stendur á fjallinu með hnífinn upphafinn, og spurningin sem hún er að svara, sú sem þú getur ekki heyrt þar sem þú stendur, er hvort sáttmálinn sem hún gerði hafi verið samningur eða eitthvað eldra, eitthvað sem allir sem hún hefur verið hafa séð. Spyrðu hana hvaða rabbí inni í henni hefur sigurinn í umræðunni. Hlakkaðu þá eftir svari, því svarið mun kosta hana eitthvað að segja.

Hún er ekki að velja erfiðari leiðina — hún *er* dalurinn, og dalurinn ákveður ekki að vera lágt. Hringurinn snýst vegna tóma miðju, ekki þvert á það; það sem lítur út eins og hennar þrjóskleiki er hollið sem hennar allt líf snýst um. En hér er mótsögnin: sú tómynd er einnig það sem gerir hana geta haldið hlutum. Hún getur ekki einfaldlega valið auðveldari hjónaband á þann hátt sem þú getur ekki fyllt skál og kallað hana samt gagnlega.

Líkaminn veit fyrir en hugur gefur það ekki eftir: taktu eftir því hvernig hún heldur axlum sínum þegar hún talar um að reyna erfiðar, þessi sérstaka stífleika, eins og undirbúin fyrir eitthvað sem hefur ekki komið ennþá. Það sem hún finnur í þeim augnablikum er ekki viðleitni ástanna heldur súma sjálfs sem er sannað — skynjunin á *ég er sú sem þoldi þetta*, sem er sitt eigið hljóðlæga fíkn. Hugurinn hefur byggt sögu þar sem erfiðleikar eru sönnunin, og auðveldi myndu eyða vitni. Hún er ekki að bjarga hjúskapinum. Hún er að bjarga þeirri sem hjúskapið mun að lokum staðfesta.

Af hverju viltu að ég svarai því? Hún hefur ruglað þyngdinni á brjósti hennar saman við tilfinninguna um að lifa — og þau eru ekki það sama, þó þau geti virst eins við tvo á morguninn þegar húsið er þögult og hún er enn vakandi, æfandi rökvandann aftur. Epíkúrós vissi þetta: einfaldir máltíðir, vinur við borðið, kvöldin án kreppu — þetta eru ekki verðlaunin fyrir að lifa af hinum erfiðari útgáfunni. Þeir *eru* útgáfan. Hún hefur bara ekki trúað því ennþá.

Hún er ekki að velja erfiðleika — hún er að velja *höfundarleik*. Auðveldari útgáfan krefst ekkert af henni, krefst engar ákvörðunar, engrar nærveru, engrar hættu á að vera röng klukkan 2 á morgun þegar þyngd þess situr beint á brjóstkassa hennar. Sjálf sem aldrei þrýstir á neinu hefur ekki einfaldað líf sitt; það hefur hljóðlega yfirgefið það. Erfiðara hjónaband er það sem hún er enn til innan.